logo
  • photo
  • photo
  • photo
  • photo
  • photo
ISO
کد محتوا: 272
تعداد بازدید: 541
تاریخ نگارش: 1392/4/16  21:14
نگارنده: واحد پزوهش و نگارش آموزشگاه عكاسي و تصوير برداري قطره... مانديس احمدپور

ISO

ISO عبارت است از میزان حساست و یا واکنش فیلم عکاسی ( یا حسگر دوربین دیجیتال ) به نور.


ISO یا حساسیت ( International Standard Organization ) که با
مخفف American Standard Association ) ASA ) نیز نشان داده میشود ، عبارت است از میزان حساست و یا واکنش فیلم عکاسی ( یا حسگر دوربین دیجیتال ) به نور.

بدین معنا که هرچه ISO بالاتر باشد، میزان حساسیت حسگر به نور بیشتر است . یعنی برای آنکه عکس روشنایی مناسبی داشته باشد ، به میزان کمتری از نور نیاز است.

به عبارتی، در شرایط کم نور، مثل ساعات پایانی روز و یا محیطهای بسته و کم نور بهتر است از ISOهای بالاتر و بالعکس، در شرایط پر نور از ISOهای پایینتر استفاده شود.

در فیلمهای عکاسی برای بالا بردن حساسیت فیلم ، اندازه ذرات شیمیایی حساس به نور را بالا میبرند. بدین ترتیب هر ذره (یا grain ) حساس به نور ، چون بزرگتر است ، شعاعهای نوری بیشتری را دریافت میکند. لذا دانه اهای تشکیل دهنده عکس بزرگتر و قابل رویت تر میشوند و بهمین خاطر از کیفیت عکس کاسته میشود. لذا یک فیلم ISO 1600 کیفیت پایینتری از یک فیلم ISO 100 دارد.

در حسگرهای دیجیتال برای بالا بردن حساسیت حسگر از تقویت جریانات الکتریکی خروجی حسگر استفاده میشود که این خود باعث افزایش میزان نویز در عکس میشود، بنابر این در دوربینهای دیجیتال نیز همانند فیلمهای عکاسی با بالا رفتن حساسیت از کیفیت عکس کم میشود. (اگرچه به شکلی متفاوت )

همانند دیافراگم و سرعت ، میزان حساسیت نیز توسط اعدادی استاندارد مشخص میشوند. این اعداد عبارتند از :

25
50
100
200
400
800
1600
3200
6400
و...


همانطور که ملاحظه میکنید، هر عدد نسبت به عدد پیش از خود معادل دو برابر است. به هر بار دو برابر شدن عدد ISO ، یک استاپ افزایش حساست گفته میشود.

برای آنکه یک عکس میزان روشنایی مناسبی داشته باشد، سه متغیر سرعت شاتر ، دیافراگم و حساسیت بایستی نسبت به هم به درستی انتخاب و تنظیم گردند.

سرعت نیز همانند دو متغیر دیگر توسط اعدادی استاندارد نشان داده میشود :

1
1/2
1/4
1/8
1/15
1/30
1/60
1/125
1/250
1/500
1/1000
1/2000
1/4000
1/8000

باز هم همانطور که ملاحظه میکنید، هر عدد نسبت به عدد پیشین خود دو برابر است. به هر بار دو برابر شدن سرعت یک استاپ افزایش سرعت گفته میشود. مثلا سرعت 500/1 ثانیه دو استاپ بیشتر از سرعت 125/1 ثانیه است . ( معمولا تنها مخرج کسر بیان میشود . مثلا گفته میشود این عکس با سرعت 500 و یا عکس دیگر با سرعت 125 گرفته شده است. )

هنگامیکه سرعت یک استاپ افزایش می یابد، برای آنکه میزان روشنایی عکس همچنان در حد مناسبی باقی بماند، بایستی میزان دیافراگم معادل یک استاپ بازتر شود و یا میزان حساسیت بمیزان یک استاپ افزایش یابد . مثلا اگر در شرایط روشنایی خاصی مثلا هوای ابری با ISO= 100 ، سرعت 125/1 ثانیه و دیافراگم 5.6 مناسب باشد ، چنانچه نیاز به افزایش سرعت به 250/1 ثانیه دارید ناچار بایستی یا دیافراگم را به 4 تغییر دهید و یا حساسیت را به 200 افزایش دهید. اگر در همین شرایط مثلا میخواهید از یک پرنده در حال پرواز عکس بکیرید بایستی سرعت را افزایش دهید تا از تار شدن عکس ناشی از حرکت پرنده پیشگیری شود مثلا سرعت 1000/1 ثانیه را انتخاب کنید و نیز ناچارید برای حفظ روشنایی مناسب عکس یا دیافراگم را به میزان 3 استاپ (یعنی f=2 ) بازتر کنید و یا حساسیت را بمیزان 3 استاپ افزایش دهید ( یعنی ISO= 800 ) حال چنانچه دیافراگم حداکثر لنز شما 5.6 باشد، ناچار بایستی حالت دوم یعنی افزایش حساسیت را انتخاب کنید. مثال فوق نشاندهنده یکی از کاربردهای فاکتور حساسیت در عکاسی است.

باز در شرایط نوری بالا فرض کنید که نیاز به عمق میدان بیشتری دارید بنابراین بایستی دیافراگم را ببندید و مثلا از دیافراگم 16 استفاده کنید. در این شرایط ، برای حفظ روشنایی عکس یا بایستی سرعت را به میزان 3 استاپ کم کنید ( 15/1 ثانیه ) و یا حساسیت را بمیزان 3 استاپ ( ISO= 800 ) افزایش دهید . اما توجه داشته باشید که کم کردن سرعت تا این حد میتواند باعث تاری عکس در نتیجه لرزش دست ویا حرکت سوژه شود . لذا بهتر است از گزینه دوم یعنی افزایش حساسیت استفاده کنید.

کاربرد دیگر ISO در مورد برد فلاش است. ممکن است برد فلاش شما در ISO= 100 ، فرضا 3 متر باشد ( که البته نسبت به لنز و دیافراگم استفاده شده متغیر است ) حال چنانچه حساسینت را به 200 افزایش دهید میتوانید برد فلاش خود را به دو برابر یعنی شش متر برسانید.

اکثر دوربینهای عکاسی دارای تنظیم خودکار در حالت Program یا Auto هستند. یعنی دوربین میتواند بصورت خودکار بر حسب شرایط نوری محیط، دیافرگم ، سرعت و ISO را طوری انتخاب کند که عکس نوردهی مناسبی داشته باشد. حال سوال اینجاست که اگر دوربین خود میتواند این تنظیمات را انجام دهد چه لزومی به دانستن این اعداد ورابطه ها هست ؟

در پاسخ باید گفت که اگرچه دوربین میتواند میزان روشنایی مناسب عکس را تضمین کند ولی نمیتواند به خودی خود تشخیص دهد که چه عمق میدانی مد نظر شماست؟ سوژه شما چه سرعتی دارد؟ آیا شما قصد عکاسی از یک سوژه ثابت را دارید یا یک سوژه متحرک؟ آیا قصد دارید حرکت سوژه را کاملا منجمد و فیکس کنید یا میخواهید با کمی تار کردن آن، حرکت سوژه را به بیننده القا کنید ؟ آیا مایلید که محیط را روشنتر و یا تاریکتر از آنچه واقعا هست نمایش دهید و ... اگرچه در دوربینهای آماتوری تنظیمات زیادی بصورت پیش فرض روی دوربین قرار گرفته اند ( مثل حالات عکاسی شب ، پرتره ، منظره و ... ) اما این حالتها دقیقا آنچه را انتظار دارید برآورده نمیکنند. ضمن آنکه اغلب تنظیماتی را اعمال میکنند که چندان خوشایند شما نیست . برای مثال ممکن است حساسیت را بمیزان زیادی بالا برده باعث ایجاد نویز زیاد در عکس شوند و .... در هر حال با یاد گیری کار با متغیرهای سه گانه مذکور دیگر نیاز به استفاده کورکورانه از حالات عکاسی متعدد دوربین نیست . بهمین خاطر هرچه دوربین حرفه ای تر باشد، تعداد این تنظیمات پیش فرض کمتر است و در دوربینهای کاملا حرفه ای چنین تنظیمات پیش فرضی اصلا وجود ندارند.


نکات پایانی :

1. در دوربین های مختلف میزان ISO ممکن است بر اساس دسته بندی خاصی درجه بندی شده باشد؛ مانند اعداد 74 ، 80 و... که این هم بسته به شرکت های سازنده و مدل دوربین متفاوت است. ولی کلیت استاپهای ایزو در تمامی مدلها وجود دارد.

2. سرعت شاتر نیز بسته به مدل و نوع دوربین می تواند برایندی از قدرت شاتر باشد؛ برای مثال در دوربینی ممکن است که سرعت های 1/13 ، 1/20 و ... هم در دسترس باشند.

3. سرعت شاتر به حالت نور دهی بلند مدت نیز موجود است که آن هم مغوله ای جدا و مفصل دارد که در ادامه ی مقالات به آن خواهیم پرداخت. ولی در کلیت این مقاله نور طبیعی و شرایط نرمال عکاسی مد نظر بوده است.

محمد شوهانی

نظرات بینندگان

نظر شما
نام:
captcha
کد امنیتی:
ایمیل:
نظر:



Page Generated in 0.0664 sec